დეკანოზი ერასტი მაჭარაძე 1856-1930
დეკანოზი ერასტი თომას ძე მაჭარაძე 1856 წელს ქუთაისის გუბერნიიდან, ხონის ოლქის სოფ. ივანდიდიდან იყო. მამამისი მღვდელი თომა მიქელის ძე მაჭარაძე 1817 წელს კეთილშობილ ოჯახში დაიბადა. ქართულ ენაზე საღმრთო წერილის კითხვა-გალობა და საეკლესიო ტიბიკონი ივანდიდის წმ. გიორგის სახ. ტაძარში ისწავლა. 1843 წლის 23 მარტს ქუთაისის საკათედრო ტაძრის „პონომარად“ დაინიშნა.
1846 წლის 11 ივლისს იმერეთის მიტროპოლიტმა დავითმა (წერეთელი) დიაკვნად აკურთხა. 1846 წლის 8 დეკემბერს მღვდლად დაასხა ხელი და ივანდიდის წმ. გიორგის სახ. ტაძარში დაადგინა. ჰქონდა ჯილდო ყირიმის ომის (1853-1856) სამახსოვრო წმ. ვლადიმერის ლენტიანი ბრინჯაოს ჯვარი. 1862 წლის 21 აგვისტოს საგვერდულით დაჯილდოვდა. XIX ს-ის 70-იან წლებში სკუფია უბოძეს. 1891 წლის 25 აპრილს კამილავკა ეწყალობა. 1896 წლის 14 დეკემბერს დედაეკლესიაში 50-წლიანი ერთგული სამსახურისათვის წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენით დაჯილდოვდა. უკანასკნელად ჩანს 1897 წელს. ჰყავდა მეუღლე მაკრინე ოტიას ასული (დაბ. 1818წ.) და შვილები: ეფროსინე (გათხოვილი ვინმე დიდიძეზე), დეკ. ერასტი (დაბ. 1856წ.), ალექსანდრე (1857-1918წწ., პროფესიით პედაგოგი, ხონის საკათედრო ტაძართან არსებული სამრევლო-საეკლესიო სკოლის მასწავლებელი,ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ხონის განყოფილების მდივანი 1916-1918წწ., ჰყავდა მეუღლე ეკატერინე ირაკლის ასული), მიტროფანე (დაბ. 1862წ., ჰყავდა მეუღლე ეკატერინე ალექსადრეს ასული), ვლადიმერი (დაბ. 1863წ., პროფესიით პედაგოგი, წლების მანძილზე იყო სოფ. ივანდიდის სამრევლო-საეკლესიო სკოლის მზრუნველი და მასწავლებელი, ხოლო მოგვიანებით ხონის ორკლასიანი ვაჟთა გიმნაზიის ზედამხედველი;
17-2 საპატრიარქოს უწყებანი N17 11-17აპრილი გვ.18
დეკანოზი ერასტი მაჭარაძე 1856-1930 (გაგრძელება)
ჰყავდა მეუღლე - არეთა კონსტატინეს ასული) და მიხეილი (დაბ. 1865წ.).
მამის არჩეული გზა ღირსეულად გააგრძელა მის უფროსმა ვაჟმა ერასტიმ, რომელმაც 1880 წლის ივნისში წარმატებით დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია. 1880 წლის 18 სექტემბერს სამეგრელოს სასულიერო სასწავლებელში ქართული ენისა და გალობის მასწავლებლად დაინიშნა. 1881 წლის 9 ოქტომბერს შუა განყოფილებების მოსამზადებელ კლასებში რუსული ენის სწავლება დაევალა. 1882 წლის 13 სექტემბერს I დაII კლასებში საღვთო ისტორიისა და მაღალ კლასებში რუსულიენის მასწავლებლად დაინიშნა. 1882 წლის 24 სექტემბერს მზრუნველად, ხოლო 1883 წლის 25 ნოემბერს ზედამხედველის თანაშემწედ დაინიშნა. 1884 წლის 11 იანვარს კეთილსინდისიერი სამსახურისთვის ეგზარქოსმა პავლემ (ლებედევი) მწყემსმთავრული მადლობა გამოუცხადა. 1884 წლის 6 აპრილს სამეგრელოს სასულიერო სასწავლებლის მმართველი საბჭოს წევრად აირჩიეს. 1884 წლის 1 სექტემბრიდან დამატებით
დაევალა საშუალო და მაღალ კლასებში მართლწერის გაკვეთილების ჩატარება. 1884 წლის 2 დეკემბერს იმერეთის ეპ. გაბრიელმა (ქიქოძე) დიაკვნად აკურთხა, იმავე წლის 6 დეკემბერს მღვდლად დაასხა ხელი და ხონის მთავარანგელოზთა სახ. ტაძარში განამწესა. 1885 წლის 11 ნოემბერს საგვერდულით დაჯილდოვდა. 1886 წელს იმერეთის ეპარქიის სამღვდელოების XIV ეპარქიალურ შეკრებაზე თავმჯდომარედ აირჩიეს. 1887 წელს ხონის ოლქის მთავარხუცესად დაინიშნა. 1890 წელს ხონის წმ. გიორგის სახ. საკათედრო ტაძრის კრებულში გადაიყვანეს. მამა ერასტის უკავშირდება ხონში სამრევლო-საეკლესიო სკოლის დაარსება და განათლების განვითარების კუთხით აქტიური მუშაობა ახალგაზრდებში. აი, რას წერდა ამასთან დაკავშირებით ქართული პრესა: „ქ. ხონი. .. ერთადერთი სანუგეშო ამბავი ჩვენის ცხოვრებისა ისევ საეკლესიო სამრევლო სკოლაა, დაარსებული ამ ორის წლის წინად დაბა ხონში პატივცემულის ბლაღოჩინის მ. მაჭარაძის მიერ. ეს სკოლა დიდის ყურადღების ღირსია და სამაგალითო სკოლადაც უნდა ჩაითვალოს. 9
ამ თვისას ამ სკოლაში წლიური ეგზამენი იყო და რამდენიმე კაცი დაესწრო. ბავშვები თამამად, მხნედ, დაბეჯითებით აძლევდნენ პასუხს მასწავლებელს ყოველს საკითხზედ. ორის წლის განმავლობაში ბავშვებს მშვენიერად შეუსწავლიათ ქართული და რუსული წერა-კითხვა, რიცხვები
მილიონამდე, ლოცვები, საღმრთო ისტორია და ისე ლამაზად კითხულობენ ქართულად, რომ სასიამოვნოა იმათი მოსმენა. ამასთანავე, ისიც უნდა მოვიხსენიოთ, რომ ეგ ზემოაღნიშნული სკოლა მატერიალურის მხრით მეტად შევიწროებულია, საეპარქიო მთავრობისაგან ჯერჯერობით არავითარი შემწეობა არ ეძლევა, მხოლოდ ბავშვების მიერ შემოტანილის სწავლის ფულით არსებობს. წლიური გადასახადი შეგირდზე 6-8 მანეთია, ასე რომ მასწავლებელს 25 თუმანზე მეტი არ ხვდება ჯამაგირი. ეს გარემოება. ცხადად გვიმტკიცებს, რომ სასწავლებლის დამაარსებელნი, ჯილდოს სიხარბით კი არა, ბავშვების აღზრდის სიყვარულით აღჭურვილნი შრომობენ და ყოველ ღონისძიებას ხმარობენ სკოლის კეთილდღეობისათვის“. გარდა ამისა, მღვდელი ერასტი ზრუნავდა ხონის ოლქიდან თბილისში სასწავლებლად წასული ღარიბი
სტუდენტებისათვის და გვერდში ედგა მათ როგორც მატერიალურად,ისე სულიერად.
1889 წლის 28 მარტს მისი ლოცვა-კურთხევითა და ინიციატივით ხონის ოლქის სამღვდელოებამ შეაგროვა შეწირულება 15
მანეთის ოდენობით თბილისის სასულიერო სემინარიის IMV კურსის ღარიბი სტუდენტის ბესარიონ კაკაბაძის სასარგებლოდ და ეს თანხა, ჟურნალ „მწყემსის“ რედაქციის დახმარებით, გაეგზავნა თბილისის
სასულიერო სემინარიის რექტორს, არქიმანდრიტ პაისის სტუდენტისათვის გადასაცემად. 1893 წლის 15 მაისს კამილავკა ეწყალობა. 1898 წლის 3 თებერვალს წმ. ანას III ხარისხის ორდენით დაჯილდოვდა. 1898
წლის 6 მაისს სამკერდე ოქროს ჯვარი მიიღო. 1897 წლის ნოემბერში ხონში ჩავიდა ცნობილი არტისტი და მომღერალი ბ-ნი ფილიმონ ქორიძე (აწ
წმინდანად შერაცხული ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ). იგი გულმოდგინედ შეუდგა
საპატრიარქოს უწყებანი N17 11-17აპრილი გვ.19
დეკანოზი ერასტი მაჭარაძე 1856-1930 (დასასრული)
ქართული გალობის განახლებას ხონის საკათედრო ტაძარში. სამ თვეში მან მოამზადა მგალობელთა გუნდი და შეასწავლა წმ. იოანე ოქროპირის წირვის ნოტებით გალობა. თუმცა, მგალობლები ამას არ დასჯერდნენ და ასევე ისწავლეს ბასილი დიდის წირვა და აღდგომის წირვის საგალობლები. ამ საქმეში მგალობლების დაფინანსება იკისრეს ადგილობრივმა ვაჭრებმა, ალექსი გეორბერიძემ და ვლადიმერ ავალიანმა, რომელთაც მთავარხუცესმა მამა ერასტი მაჭარაძემ აღუთქვა ქონებრივად დახმარება. მამა მაჭარაძე ღირსეულად და პატიოსნად მოიქცა გალობის დაარსების საქმეში დაბა ხონის საკათედრო ტაძარში. შეაგროვა ახალგაზრდობა გალობის სასწავლებლად, თვალყურს ადევნებდა გალობის სწავლას. რამდენჯერმე წარმოთქვა ტაძარში სიტყვა, რომლითაც აუხსნა და განუმარტა ხალხს გალობის მნიშვნელობა და მისი აუცილებელი საჭიროება ხალხის ზნეობრივი ცხოვრებისათვის. გაუჩინა ხალხს სურვილი, რათა ქონებრივად დახმარებოდნენ და ქორიძის შრომა დაჯილდოებულიყო. მამა ერასტის მხარი დაუჭირა მისმა თანამწირველმა, მღვდელმა სპირიდონ გორდულაძემ და სხვებმაც. მამა ერასტი მაჭარაძე პირველი მაგალითი იყო იმერეთის ეპარქიაში ამ ხალხისათვის დიდად საჭირო საქმის დაწყებისა. მგალობელთა გუნდს ხელმძღვანელობდა ახალგაზრდა ყმაწვილი კაცი, ბ-ნი ვ. ქუთათელაძე. 1902 წლის 15 მაისს მამა ერასტის დეკანოზის წოდება მიენიჭა. დეკანოზი ერასტი 1906 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, ხოლო 1916 წლიდან ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ხონის განყოფილების ნამდვილი წევრი. 1906 წლიდან დეკანოზი ერასტი ქ. ქუთაისში გადაჰყავთ და ქუთაისის წმ. ნინოს სახ. ქალთა სასწავლებელში საღვთო სჯულის პედაგოგად და იქ არსებული ტაძრის წინამძღვრად ინიშნება. ამ ეტაპზე ზუსტად უცნობია, თუ როდემდე დარჩა იგი აღნიშნულ სასწავლებელში. 1922 წლის ივნისში კომუნისტების მიერ ეკლესიებში არსებული ქონების საყოველთაო აღწერის დროს ისევ ხონის წმ. გიორგის სახ. ტაძრის წინამძღვრად იხსენიება. 1928 წლის 6 ნოემბერს ქუთაის-გაენათის ეპარქიის, ხონის ოლქის, ივანდიდის წმ. გიორგის სახ. ტაძრის წინამძღვრად ჩანს. 1930 წლის 1 სექტემბერს აღარ იხსენიება მოქმედი სამღვდელოების რიგებში. სავარაუდოდ, მოძღვარი 1929/ 1930 წლებში გარდაიცვალა. ჰყავდა მეუღლე - ფოტინე გიორგის ასული (დაბ. 1867წ.) და შვილი: კირილე (21.10.1886- 19.1 1.1967წწ., მსახიობი და დრამატურგი, თეატრის ნიჭიერი შემოქმედი, რომელმაც ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია დაამთავრა.
სწავლობდა თბილისის კერძო სამხატვრო სასწავლებელში (1908-1911). თეატრალური მოღვაწეობა დაიწყო 1904 წლიდან ხონში მისივე ინიციატივით ჩამოყალიბებულ დრამატულ წრეში. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა თეატრში: ქუთაისის (1909-1912), ჭიათურის (1913-1914). 1914-1919წლებში მსახურობდა არმიაში, მუშაობდა ფოთისა (1919-1920წწ) და ბათუმის (1921-1930წწ) თეატრებში. 1930 წლიდან დაიწყო მსახიობობა საქართველოს კინოსტუდიაში. 1943-1945წწ. მუშაობდა თბილისის სანკულტურის თეატრში. კინოფილმებში შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: მოხუცი აჭარელი („ახალგაზრდობა იმარჯვებს"), თავადი ირმელი („მალე შეხვედრამდე“), აზნაური („დაკარგული სამოთხე"), მოხუცი მჭედელი („ჟუჟუნას მზითევი“), კირილე („დაგვიანებული სასიძო“) და სხვა. წლების მანძილზე მუშაობდა კინოსტუდიის კვალიფიკაციის ამაღლების კურსების განყოფილების გამგედ და რამდენიმე კინოსურათის დამდგმელი ჯგუფის დირექტორად).
