მღვდელი დიომიდე შილაკაძე 1874-1910
ყოფილი მღვდელი დიომიდე ნიკოლოზის ძე შილაკაძე 1874 წელს ქუთაისის გუბერნიაში, ოზურგეთის მაზრაში სოფ. წითელმთაში მღვდლის ოჯახში ანდრია (დაბ. 1896წ., სწავ1910 დაიბადა. ჰყავდა ძმა სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. წლამდე იღებდა დამხარებას, შემდეგ შეუწყდა). პირველდაწყებითი განათლება დიომიდემ სოფლის სკოლაში მიიღო, შემდეგ სწავლობდა ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში, რომლის დასრულების შემდეგ სწავლა თბილისის სასულიერო სემინარიაში განაგრძო. 1897 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა აღნიშნული სემინარია პირველი ხარისხის დიპლომით. 1897 წელს გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსმა გრიგოლმა (დადიანი) იგი დიაკვნად აკურთხა, იმავე წელს მღვდლად დაასხა ხელი და წითელმთის წმ. გიორგის სახ. ტაძრის წინამძღვრად დანიშნა. 1901-1902 წლებში მღვდელი დიომიდე იყო ოზურგეთის მაზრის სამრევლო-საეკლესიო სკოლების მეთვალყურე. ამავე პერიოდში ნაყოფიერი სამსახურისათვის საგვერდულით დაჯილდოვდა. ახალგაზრდა მეთვალყურემ ერთი წლის განმავლობაში, თავისი შრომისმოყვარეობითა და პატიოსანი სამსახურით დიდი პატივისცემა და სიყვარული დაიმსახურა ადგილობრივ პედაგოგებში. მისი მეცადინეობით სკოლებში მოწესრიგდა მანამდე არსებული რამდენიმე პრობლემა, სწავლის დონე ახალ სიმაღლეებზე ავიდა, თითქოს ყველაფერი კარგად იყო, მაგრამ მოულოდნელად, 1902 წელს, ჩვენთვის უცნობი მიზეზის გამო, მან უარი თქვა ამ თანამდებობაზე. ამასთან დაკავშირებით, 1902 წელს ქართული პრესა წერდა: „გურიიდან გვწერენ: ოზურგეთის მაზრის სამრევლო სკოლების მეთვალყურე მღ. დიომიდე შილაკაძე თავს ანებებს მეთვალყურის თანამდებობას. მამა შილაკაძე ერთი წელიწადია, რაც ამ თანამდებობას ასრულებს და ამ მცირე ხნის განმავლობაშიაც მოასწრო დაემსახურებინა სახელი „საქმის“ კაცისა. დღეს გურიაში 30-მდე სრულიად უზრუნველ-ყოფილი სამრევლო სკოლაა. 20-მდე განაჩენია საზოგადოების
მიერ დადგენილი, რომ ისინი უზრუნველ ჰყოფენ სკოლებს. სამრევლო სკოლის მასწავლებელნი დიდად სწუხან, რომ მამა შილაკაძე მეთვალყურის თანამდებობას თავს ანებებს“. 1904 წლის 31 იანვარს მღვდელი დიომიდე ბახვის
21-1 საპატრიარქოს უწყებანი N21 15-28 დეკემბერი 2022წ გვ.22
მღვდელი დიომიდე შილაკაძე 1874-1910 (გაგრძელება)
ოლქის მთავარხუცესის თანაშემწედ დაინიშნა. 1904 წლის 14 ივლისს იგი ოზურგეთის ოლქის მთავარხუცესად გადაიყვანეს. 1905 წლის 1 მარტს სკუფია უბოძეს. 1905-1906 წლებში, რუსეთის პირველი რევოლუციას, რომელიც საქართველოშიც მძვინვარებდა, რამდენიმე სასულიერო პირი შეიწირა. ზოგი მოკლეს, ან აწამეს, ზოგი დააყაჩაღეს ან გაძარცვეს, ზოგიც
დაიჭირეს, ზოგმაც ანაფორა გაიხადა. მათ რიგებში იყო მღვდელი დიომიდეც. აი, რას წერდა ქართული პრესა ამასთან დაკავშირებით: „სასინოდო კანტორამ მოისმინა საქმეები მღვდლების: ავქსენტი მეგრელიძის, დიომიდე შილაკაძისა და ვლადიმერ ელიავასი. პირველ ორ მღვდელს კანტორამ ნება დართო ანაფორის გახდისა, რადგან ისინი თხოვნაში პირდაპირ აცხადებდნენ, რომ დარიგება და ჩაგონება ეპისკოპოზისა ჩვენზე მეტი იქნებაო. ვლადიმერ ელიავას შესახებ კი დაადგინა, დასარიგებლად და ჩასაგონებლად გადაეცეს იგი მამა დავითის ეკლესიის წინამძღვარს, მ. ნესტორ მაჭარაშვილს“ (იგულისხმება თბილისის მამა დავითის ეკლესია -– გ.მ.). 1913 წელს შედგენილ წითელმთის ტაძრის ნამსახურებათა სიაში ვკითხულობთ, რომ მღვდელმა დიომიდემ 1905 წელს ანაფორა გაიხადა ავადმყოფობის გამო, რაც სიმართლეს არ შეეფერება. ცნობილი ფირალის, მელქისედეკ გუნთაიშვილის ძმა აპოლონ გუნთაიშვილი ასახელებს რევოლუციონერების დამხმარე მღვდლებს: გიორგი ერქომაიშვილსა და დიომიდე შილაკაძეს. მისი გადმოცემით -- „გიორგი ერქომაიშვილი ტერორისტებს იარაღით ამარაგებდა, ხოლო დიომიდე შილაკაძე დღისით წირავდა, ღამით კი კომიტეტის დავალებებს ასრულებდა. მან მღვდლის ფორმა გაიძრო და ღობეზედ მიაკიდა. იბრძოდა ჩაგრული ხალხის განთავისუფლებაზედ და მთლიანად რევოლუციურ საქმეებში ჩაერთო.
იყო ოზურგეთის საქალაქო სასწავლებლის ერთ-ერთი მეთვალყურე, შემოქმედის სასოფლო საზოგადოების სკოლების მდივანი, მონაწილეობდა თვითმმართველობის არჩევნების წესების შემუშავებაში.
მიტინგებსა და კრებებზე გამოსვლისას ის ხალხს მოუწოდებდა შეიარაღებული აჯანყებისაკენ და დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნისაკენ. ყოფილი მოძღვარი ყოველ გამოსვლას ასეთი სიტყვებით ამთავრებდა: „რესპუბლიკავ, თავს გავსწირავ შენი
გულისთვის!“ გურიაში მცხოვრები მიქელაშვილების გვარის
წარმომადგენელი, გიორგი-გაგა მიქელაშვილი მოგვითხრობს, რომ მის წინაპარს, როსტომ მიქელაშვილს აღუზრდია დიომიდე შილაკაძე. მისი მონათხრობით -- „მამა დიომიდე შილაკაძე განსაკუთრებული ფენომენი ყოფილა. ერთდროულად მღვდელიც იყო და ფირალიც. როდესაც ბოლშევიკებმა ტაძრები გააუქმეს, მხოლოდ მამა დიომიდე აღავლენდა წირვა-ლოცვას ქართულად ოზურგეთის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიაში. ეკლესია ხის იყო. როდესაც მას კაზაკებმა ცეცხლი წაუკიდეს, მამა დიომიდეს წირვა არ შეუწყვეტია... ამის შესანიღბად ერთმორწმუნე რუსებმა მთელი ოზურგეთი გადაწვეს. ეს ისტორიაშიც ასე დარჩა,
ოზურგეთის გადაწვა, მამა დიომიდე და ეკლესია ხალხის გულებში". მართალია აქ გადმოცემული ამბავი ნახევრად აცდენილია სიმართლეს, თუმცა მამა დიომიდეს ცხოვრების ერთი მხარის შესავსებად საინტერესო მასალაა. ცნობილი რევოლუციონერი და 1933-1937 წლებში საქართველოს ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მდივანი, თენგიზ ჟღენტი (1887-1937 წწ.) თავის წიგნში „1905 წელი გურიაში“ წერდა:
„დღეს ხშირად უყვართ ლაპარაკი, რომ 1905 წელში გურიაში ნამდვილი ერთობა და ხალხოსნობა იყოო. ეს ნაწილობრივ მართალია. გურული აზნაურობა და სამღვდელოების დიდი უმეტესობა ეკონომიურად თითქმის არაფრით არ განსხვავდებოდა გლეხობისაგან. სწორედ ამ გარემოებას
უნდა მიეწეროს ის, რომ აზნაურ-სამღვდელოება, მცირედის გამონაკლისით, განმათავისუფლებელ მოძრაობას მიემხრო... თუ რამდენად ძლიერი იყო ახალთაობის ძალა და გავლენა მთელს ხალხზე, ამის საუკეთესო მაჩვენებელია თუნდაც ის ფაქტი, რომ ლიბერალურისამღვდელოება აქტიურად ებმებოდა მოძრაობის ფერხულში და ხალხთან ერთად ებრძოდა თვითმპყრობელობას. ასეთი იყო მაგალითად მღვდელი დიომიდე შილაკაძე, სკოლების ზედამხედველი, რომელიც ცხოველ მონაწილეობას ღებულობდა მთავრობის საწინააღმდეგო მოძრაობაში. მან დასწერა რევოლუციონური ლექსი-სიმღერა, რომელიც ბათუმის კომიტეტმა არალეგალურ ფურცლადაც კი გამოუშვა. ლექსი შემდეგნაირად იწყებოდა: „გაიღვიძე
დაჩაგრულო მხედრობავ, შენს ხელში მთელი ქვეყ-
21-2 საპატრიარქოს უწყებანი N21 15-28 დეკემბერი 2022წ გვ.23
მღვდელი დიომიდე შილაკაძე 1874-1910 (დასასრული)
ნის ბედია“ და სხვა, მღვდელი დიომიდე შილაკაძე მოკვდა ოზურგეთის საპყრობილეში სამწუხაროდ თენგიზ ჟღენტი დიომიდეს გარდაცვალების წელს უთითებს. ერთი გადმოცემით, ყოფილი მოძღვარი 1910 წელს ოზურგეთის საპყრობილეში გარდაიცვალა. მართლაც 1913 წელს შედგენილ ოზურგეთის ოლქის სამღვდელოების ნამსახურებათა სიაში იგი გარდაცვლილად მოიხსენიება. 1913 წელს მისი ოჯახი მამის რევოლუციური მოღვაწეობის გამო რუსეთის იმპერიისაგან არავითარი დახმარებასა და პენსიას არ იღებდა. დარჩა მეუღლე აზნაურის ქალი მარიამ გიორგის ასული მდივანი და შვილები: შუშანიკი (დაბ. 1903წ) შალვა (დაბ. 1905წ) და მიხეილი (დაბ.1906წ)
შილაკაძე დიომიდე მღვდელი ოზურგეთი გარდ. 1910წ. სხვა წყარო 1874-1910წწ ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ. საპატრიარქოს უწყებანი. თბილისი, 2022. 15 - 28 დეკემბერი. N 21 (994). გვ. 21-23.
დიომიდე შილაკაძე სემინარიაში სწავლის დროს
ფოტოები გამოგიგზავნა კახა ჩავლეშვილმა
მარცხნიდან სხედან: წითელმთის ეკლესიის მღვდელი დიომიდე შილაკაძე, არქიმანდრიტი გერასიმე (გაბუნია) და
მღვდელ.მონაზონი გიორგი (მოლარიშვილი) შემოქმედის მონასტერთან არსებული სკოლის მოწაფეებთან ერთად. 1906წ. ფოტო
