ქიტიაშვილების საგვარეულო ისტორია და ხევსურული ფესვები; ავტორის გიორგი (გოგიტა) ქიტიაშვილის ვერსია;

ქიტიაშვილების გვარი ქართულ სინამდვილეში გამორჩეული და საინტერესო ისტორიის მატარებელია. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ისინი ამ კონკრეტული საგვარეულო სახელით არიან ცნობილნი, ისტორიული გადმოცემების თანახმად, გვარის ძირძველი, უძველესი ფესვი აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთს, კერძოდ კი ხევსურეთს უკავშირდება.

​ქიტიაშვილების პირვანდელი, ისტორიული გვარი ჭინჭარაულია.

​გვარის წარმოშობის ისტორია:

საგვარეულოს განშტოება და ახალი სახელის წარმოშობა ერთ კონკრეტულ ისტორიულ ფიგურას ქიტესა ჭინჭარაულს უკავშირდება. ძველად, როდესაც საინგილოს ტერიტორიაზე ომიანობა და მძიმე დროება იდგა, ხევსურეთიდან სწორედ ეს მამაცი მეომარი ჩამოსულა საომრად.

​ომისა და შემდგომი მიგრაციის პროცესში, როგორც ეს ხშირად ხდებოდა საქართველოს ისტორიაში, ქიტესას შთამომავლებმა თავიანთი წინაპრის სახელი დაიდეს გვარად. სწორედ "ქიტესას" სახელიდან მომდინარეობს ფორმა „ქიტია“, რამაც საბოლოოდ დასაბამი მისცა ახალ საგვარეულო სახელს — ქიტიაშვილს (ქიტესას შთამომავალი/შვილი).

ამ ისტორიული ფაქტის საფუძველზე, შეგვიძლია თამამად ვთქვათ, რომ ქიტიაშვილებსა და ჭინჭარაულებს შორის უშუალო, სისხლით ნათესაობა და ერთი გენეტიკური ხაზი არსებობს. დღევანდელი ქიტიაშვილები წარმომავლობით ხევსურები არიან და მათი ისტორიული საგვარეულო ფესვი ამაყ  ჭინჭარაულთა  შტოს წარმოადგენს.

სხვა ვერსია რადიო ათინათი

ქიტიაშვილები საქართველოს ბევრ მხარეში ცხოვრობენ. ქიტიაშვილთა გვარის ეტიმოლოგიაზე მეცნიერებში არასწორი მოსაზრებაა გამოთქმული. გულუბრყვილო ეტიმოლოგიით, ქიტა, ქიტია, ქიტესა – ქრისტესთანაა გაიგივებული, თითქოს ქრისტედანაა ისინი წარმომდგარი. სინამდვილეში, გვარის ფუძეა ქიტი. „ქიტი-ქაფქირი, კოვზი. ქაფქირი სხვათა ენაა, ქართულად ქიტი ჰქვიან” (სულხან-საბა). ვარაუდით, ქიტიაშვილთა წინაპრები ადრე ქიტის მკეთებლები უნდა ყოფილიყვნენ და ის ხელობა-საქმიანობის გვარს უნდა მიეკუთვნებოდეს.

სხვა წყარო "თბილისელები"

ქიტიაშვილების გვარი კი 1310 წელს მოიხსენიება. საუბარია მღვდელ იასე ქიტიაშვილზე, რომლის სახელიც წმიდა ბარბარეს ეკლესიას უკავშირდება. ერთ დროს კახეთში, ქორეპისკოპოსად ვინმე ქაიხოსრო ქიტიაშვილი ყოფილა. კოჯორთან, ლურჯი მონასტრის ეზოში, დასაფლავებულია ბერთუხუცესი იესე ქიტიაშვილი.

როგორც ისტორიულ წყაროებში ჩანს, ქიტიაშვილები ადრე მღვდელმსახურები ყოფილან. საგარეჯოს რაიონის სოფელ კაკაბეთში, სამების ტაძრის ეზოში, დაკრძალულია ეკლესიის მსახური, სამღვდელო პირი გიორგი ქიტიაშვილი.

ქიტიაშვილები საქართველოს ბევრ მხარეში ცხოვრობენ.

ქიტიაშვილთა გვარის ეტიმოლოგიაზე მეცნიერებში არასწორი მოსაზრებაა გამოთქმული. გულუბრყვილო ეტიმოლოგიით, ქიტა, ქიტია, ქიტესა – ქრისტესთანაა გაიგივებული, თითქოს ქრისტედანაა ისინი წარმომდგარი. სინამდვილეში, გვარის ფუძეა ქიტი. „ქიტი-ქაფქირი, კოვზი. ქაფქირი სხვათა ენაა, ქართულად ქიტი ჰქვიან” (სულხან-საბა).

ვარაუდით, ქიტიაშვილთა წინაპრები ადრე ქიტის მკეთებლები უნდა ყოფილიყვნენ და ის ხელობა-საქმიანობის გვარს უნდა მიეკუთვნებოდეს.

1 618 ქიტიაშვილი: თბილისში – 453, ხაშურში – 335, გურჯაანში – 211. არიან სხვაგანაც.

171 ტეტელოშვილი: გურჯაანში – 71, თბილისში – 63, დედოფლისწყაროში – 20. არიან სხვაგანაც.