სულ ვიზიტორი : 52182491
განთავსებული სტატია : 4458

მთავარი იუბილარი/ ხსენება

მეფე/პატრიარქი/წმიდანები/სინოდი
საქართველოს მეფეები ძვ.წლ. IV-1810 წლები 98 მეფე
 2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე  2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502)  V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე

562      

2.9 ვახტანგ გორგასალი (442-502) V ს-ის II ნახ. - 502 (503) წ. ქართლის მეფე IV - VI საუკუნე

ვახტანგ I გორგასალი, ქართლის მეფე V საუკუნის II ნახევარში. ზედწოდება მიიღო მუზარადზე გამოსახული მგლის გამო: სპარსულად "გორგასარ" მგლისთავას ნიშნავს. მის შესახებ ცნობები დაცულია ქართულ("მოქცევაი ქართლისაი", ჯუანშერი, ბერი არსენი) და სომხურ(ლაზარ ფარპეცი, V ს.) ისტორიულ თხზულებებსა და დოკუმენტურ მასალებში. ჯუანშერის თხზულება "ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა", რომელიც შესულია "ქართლის ცხოვრებაში", სპეციალურად ვახტანგ I-ის მოღვაწეობისადმია მიძღვნილი. იგი სადევგმირო რომანის ელემენტებითაა გადატვირთული, მაგრამ, როგორც ვარაუდობენ, თვით ვახტანგის დროინდელ წყაროზეა დამყარებული და მთელ რიგ ფრიად საყურადღებო და სანდო ცნობებს შეიცავს. მიუხედავად ამისა, მისი მოღვაწეობის სრული სურათის აღდგენა შეუძლებელია. ჯუანშერის თხზულებიდან სრულიად აშკარად ჩანს ვახტანგ I-ის პოლიტიკური კურსის ძირითადი მიმართულება: ქვეყნის კონსოლიდაცია და დამოუკიდებლობის აღდგენა. ვახტანგ I-ის მეფობის დასაწყისში ქართლის სამეფო მძიმე მდგომარეობაში იყო: ქვეყანა ირანის ვასალურ სახელმწიფოდ იყო ქცეული; ბიზანტიის მიერ ანექსირებული იყო სამხრეთ-დასავლეთ პროვინციები და აგრეთვე ჩრდილო-დასავლეთ ეგრისის დიდი ნაწილი ციხე-გოჯამდე; ქართლს ოსები და ჰუნები შემოესივნენ და დაარბიეს. ვიდრე ვახტანგ I მთავარი ამოცანის–ირანისაგან განთავისუფლების განხორციელებას შეუდგებოდა, საჭირო იყო ძალთა მოკრება და ზურგის გამაგრება, ე. ი. პირველ რიგში ჩრდილო კავკასიის მომთაბარეების–ოსებისა და ჰუნების დამორჩილება. ეს მძიმე პრობლემა ვახტანგ I-მა ბრწყინვალედ გადაჭრა-ილაშქრა ჩრდილოეთ კავკასიაში და დარიალი და სხვა ციხე-სიმაგრეები კვლავ დაიბრუნა, "დაიმორჩილა ოვსნი და ყივჩაყნი"(ჰუნები). ამის შემდეგ ჩრდილო კავკასიაზე გავლით ქლუხორის უღელტეხილით იგი ეგრისში გადავიდა, გაათავისუფლა ბიზანტიელებისაგან ანექსირებული ეგრისის ტერიტორია და ეგრისი მთლიანად ქართლს შეუერთა. მასვე შეუერთა ბიზანტიელებისაგან მიტაცებული ქართლის სამხრეთ-დასავლეთ პროვინციებიც. ვახტანგ I-ის აქტიური პოლიტიკური აქციები ქართლის აღმოსავლეთ პროვინციებსაც შეეხო: უშუალოდ შემოიერთა მანამდე ქართლის სამეფოსთან ვასალურ ურთიერთობაში მყოფი ჰერეთის პროვინცია და აქ ცალკე საერისთავო შექმნა. ასევე შემოიერთა დღევანდელი დაღესტნის სამხრეთ-დასავლეთ მთიანი პროვინციაც–წუქეთი(მდ. სამურის სათავეები). ამრიგად, ვახტანგ I-მა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველო ერთ სახელმწიფოდ გააერთიანა, მთელი ეს ტერიტორიული ადმინისტრაციულად მოაწესრიგა და, შეიძლება ითქვას, პირველმა ქართველ მეფეთა შორის, მთელი კავკასია თავის პოლიტიკურ თვალსაწიერში მოაქცია. ეს დიდი ეროვნულ-პოლიტიკური პროცესი განპირობებული იყო იმდროინდელი საქართველოს სამეურნეო-ეკონომირი აღმავლობით, რომელსაც ვახტანგ I აქტიურად უწყობდა ხელს ახალი ქალაქებისა თუ ციხე-სიმაგრეთა მშენებლობით(უჯარმა, ჭერემი, არტანუჯი და სხვ.). ქვეყნის კონსოლიდაციისაკენ მიმართულ მის საშინაო პოლიტიკაში განსაკუთრებული როლი ენიჭებოდა საქართველოს მთისა და ბარის ურთიერთობას. ვახტანგ I-მა არა მხოლოდ პოლიტიკურად საბოლოოდ დაიმორჩილა აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთი, არამედ მთისა და ბარის მოწესრიგებულ სავაჭრო-ეკონომიკურ ურთიერთობაზეც ზრუნავდა, რასაც იმდროინდელი ნუმიზმატიკური მასალაც მოწმობს. ყოველივე ეს ხელს უწყობდა ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეებს შორის მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობათა გაცხოველებას და საბოლოო ჯამში–ქვეყნის კონსოლიდაციას. დიდი ეროვნულ-პოლიტიკურ და ეკონომიკურ აღმავლობის პროცესის მანიშნებელია და მისივე შედეგია ის უაღრესად მნიშვნელოვანი ფაქტი, რომ ვახტანგ I-ის ინიციატივით ქვეყნის ცენტრი მცხეთიდან თბილისში გადმოიტანეს. ამ სახელმწიფოებრივი აქციის უდიდესი მნიშვნელობა და ისტორიული აუცილებლობა საქართველოს მთელმა შემდგომმა ისტორიამ დაადასტურა. ამითვე საფუძველი ჩაეყარა თბილისის ამიერკავკასიის უმნიშვნელოვანეს ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცენტრად გადაქცევის პროცესს. ქვეყნის გაერთიანების საქმეს ემსახურებოდა ვახტანგ I-ის ეროვნულ-კულტურული მოღვაწეობაც. მან ქართული ეკლესიაც ამ მიზნებს დაუქვემდებარა. თავისი პოლიტიკური მოწინააღმდეგე "დიოფიზიტიზ-მის ბურჯი" ეპისკოპოსი მიქაელი ქართლიდან გააძევა, იმპერატორ ზენონის ე. წ. "ჰენოტიკონის" შემრიგებლური საეკლესიო პოლიტიკის ნიადაგზე ეკლესიას ავტოკეფალია მოუპოვა, სათავეში თავისივე ამორჩეული კათოლიკოსი დაადგინა, ხოლო მთელი ქვეყანა საეპისკოპოსოებად დაყო და ეპისკოპოსები კათოლიკოსს დაუმორჩილა. ქართლის მეფის ინიციატივით შექმნილი საეკლესიო წესწყობილება მასვე სჭირდებოდა, როგორც იდეოლოგიური და პოლიტიკური იარაღი სამეფოს კონსოლიდაციისათვის. რამდენადაც აღმოსავლეთ საქართველოს ეკლესია ქართულენოვანი იყო, ამდენად ქართული კულტურა და ქართული ენა ამიერიდან კიდევ უფრო ინტენსიურად ვრცელდებოდა როგორც ჩრდილოეთ კავკასიაში(დვალეთი, ოვსეთი, დურძუკეთი, დიდოეთი, წუქეთი), ისე აღმოსავლეთით(ჰერეთი, კამბეჩანი) და დასავლეთით (ეგრისი, სადაც ამ დროისათვის ბერძნული ეკლესიის დიდი გავლენა იგრძნობოდა). ვახტანგ I-ის ამ კულტურული მოღვაწეობის შედეგია ეკლესია-მონასტრების მშენებლობა(სვეტიცხოვლის ბაზილიკა, ბოლნისის ბაზილიკა, არტანუჯის, ახიზის, უჯარმის, ჩელეთის ეკლესიები). მის დროსვე ჩამოყალიბდა ღვთისმსახურების გარკვეული წესი და ითარგმნა ადრებიზანტიური ე. წ. იერუსალიმური პერიოდის ლიტურგიკული თხზულებანი. შემთხვევითი არ არის, რომ მის დროს შეიქმნა ქართული ჰაგიოგრაფიის ისეთი ბრწყინვალე ძეგლი, როგორიცაა "წამებაი წმიდისა შუშანიკისი". ვახტანგ I-ის, როგორც ტიპური ადრეფეოდეოდალური მონარქის, შიდა სოციალური პოლიტიკის ძირითადი მიმართულება იყო ე. წ. თავისუფალ მეთემეთა ჯერ კიდევ არსებულ ფართო ფენებზე დაყრდნობით ცენტრალისტური პოლიტიკის შეგუება მზარდი ფეოდალური ფენის სეპარატისტულ ტენდენციებთან. საგარეო პოლიტიკაში ვახტანგ I-ის ძირითადი მიზანი იყო სამეფოსათვის სრული დამოუკიდებლობის მოპოვება, რისთვისაც მისი თანადროული საგარეო პოლიტიკური ვითარების გათვალისწინებით, იგი ცდილობდა რთული დიპლომატიური ურთიერთობის საშუალებით ბიზანტიისა და ირანის იმპერიების ერთმანეთთან დაპირისპირებას, მეზობელ სახელმწიფოებთან(ალბანეთი, სომხეთი) ირანის საწინააღმდეგო სამხედრო კოალიციის შექმნას. 482 წელს მისი თაოსნობით დაიწყო აჯანყება ირანის წინააღმდეგ, მაგრამ ქართველი და სომეხი ფეოდალების ღალატის გამო ეს აჯანყება მარცხით დამთავრდა. ვახტანგ I, როგორც დიდი სახელმწიფო მოღვაწე, ამავე დროს ტრაგიკული პიროვნება იყო. იმდროინდელი ისტორიული აუცილებლობის შედეგად, საგარეო და შიდა სოციალური და პოლიტიკური ფაქტორები ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირში აღმოჩნდა და ვახტანგ I-ის პროგრესული ეროვნულ-პოლიტიკური მიზნების განხორციელება შეუძლებელი შეიქნა. სიმბოლურია მისი სიკვდილიც: იგი შიდა ოპოზიციისა და გარეპოლიტიკური ძალის ერთობლივი კავშირის მსხვერპლი აღმოჩნდა. მემატიანეთა გადმოცემით, "იყო იგი უმაღლეს კაცთა მის ჟამისათა, და უშუენიერეს სახითა და ძლიერი ძალითა", "გოლიათ და განთქმულ ყოველსა ქუეყანასა". მისი აბჯარი და ტანისამოსი XII საუკუნეში ჯერ კიდევ შემონახული ყოფილა ისევე, როგორც გამოსახულია საფლავის ქვაზე "სწორი ჰასაკითა(სიმაღლე) მისისაი". ვახტანგ I დაკრძალულია მცხეთაში, სვეტიცხოვლის ტაძარში. მიუხედავად მარცხისა, ვახტანგ I-მა დიდ ეროვნულ წამოწყებას–ერთიანი, კონსოლიდირებული ეროვნული სახელმწიფოს შექმნას იმდენად მკვიდრი საფუძველი დაუდო, რომ შემდგომ საუკუნეებშიც, მიუხედავად ხანგრძლივი საგარეო გართულებებისა(ირანის ექსპანსია VI ს., არაბობა VII ს. შუა წლებიდან ეს პროცესი(დამყარებული ახალგაზრდა ფეოდალური ქვეყნის ეკონომიკურ აღმავლობაზე) ფაქტობრივად აღარ შეწყვეტილა, ვიდრე X საუკუნის II ნახევარსა და XI საუკუნის დასაწყისში არ წარმოიქმნა ფეოდალურ-ეროვნული ერთიანი მონარქია "საქართველო". ფეოდალური ხანის ეროვნული ისტორიოგრაფია ვახტანგ I-ს დავით აღმაშენებლის გვერდით აყენებდა, როდესაც ქართულ ეროვნულ დროშას "დავითიანის" და "გორგასლიანის" ეპითეტით ამკობდა. ქართულმა მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ვახტანგ I წმინდანად შერაცხა. წმინდა დიდი მეფის ვახტანგ გორგასლის ხსენების დღეა 30. XI.(13. XII).  სვეტიცხოვლის ტაძარი, მცხეთა





საქართველოს მმართველები ძვ. წთ XII-VIII საუკუნის დასაწყისიდან დღემდე

1 0


საქართველოს მეფეები ძვ.წლ. IV-1810 წლები სულ 98 მეფე მეფობის პერიოდი მიახლ 2150 წელი

1 0


7.9 ილია II შიოლაშვილი 1977 დღემდე სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.სნო ყაზბეგი(სტეფანწმიდა) მცხეთა მთიანეთი

1 0


5.13 გიორგი XII (1746-1800) 1798 -1800 წწ. კახეთის მეფე თელავი კახეთი

1 0


7.8 დავით V დევდარიანი 1972 – 1977 სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.მირონწმინდა ხარაგაული იმერეთი

1 0


5.12 ერეკლე II (1720-98) 1744 -1762 წწ. კახეთის მეფე თელავი კახეთი

1 0


7.7 ეფრემ II სიდამონიძე 1960 – 1972 სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.დოესი კასპი ქართლი

1 0


5.11 კონსტანტინე II (მაჰმად-ყული ხანი) 1722 -1732 წწ. კახეთის მეფე ისპაჰანი ირანი

2 0


7.6 მელქისედეკ III ფხალაძე 1952 – 1960წწ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.ყანდაურა საგარეჯო კახეთი

1 0


5.10 დავით II (იმამ-ყული ხანი) 1709 -1722 წწ. კახეთის მეფე

2 0


7.5 კალისტრატე ცინცაძე 1932 – 1952 სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.ტობანიერი ვანი იმერეთი

1 0


5.9 არჩილ II 1664 -1675 წწ. კახეთის მეფე

1 0


7.4 ქრისტეფორე III ციცქიშვილი 1927 – 1932წწ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.ვერტყვიჭალა ხარაგაული იმერეთი

1 0


5.8 თეიმურაზ I 1606-1648 წწ. კახეთის მეფე

1 0


7.3 ამბროსი ხელაია 1921 – 1927 წწ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.ინჩხური მარტვილი სამეგრელო

1 0


5.7 კონსტანტინე I 1605 წ კახეთის მეფე

1 0


7.2 ლეონიდე ოქროპირიძე 1919 – 1921წწ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი სოფ.დისევი გორი ქართლი

3 2


5.6 დავით I 1601 -1602 წწ. კახეთის მეფე

2 0


5.5 ალექსანდრე II 1574 -1605 წწ. კახეთის მეფე

2 0


7.1 კირიონ II საძაგლიშვილი 1917 – 1918წწ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი ქვ.ნიქოზი გორი ქართლი

1 0


5.4 ლევანი(აღმაშენებელი) 1518-1574 წწ. კახეთის მეფე

7 0


საქართველოს მეფეები ძვ.წლ. IV-1810 წლები 98 მეფე


გამოგვიგზავნეთ თქვენი ქალაქის სოფლის გამოჩენილი ადამიანები ავტვირთავთ თქვენი სახელით

1 1


ერეკლე მეფის 300 წლისთავი 7 ნოემბერი 2020 მსვლელობის მონაწილეთა სია თელავი მცხეთა

1 1


ქალიშვილების და ჭაბუკების ხარკად აკრძალვა 1774 წელი ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის 23-ე მუხლი

1 0


შეიძლება დაგაინტერესოთ ნიმუში

1 0


საოჯახო წიგნის შექმნის რეკომენდაცია, ელექტრონული ნიმუში

1 0


გურიის რესპუბლიკა, გურიის მხვნელ-მთესველთა რესპუბლიკა 1905-1906 წლები

1 0


ერეკლე მეორე (1720-1798) 300 წელი დაბადებიდან ბრძოლების სია

1 0


ვინ იყვნენ საქართველოს ეკლესიის საჭეთმპყრობელები, რომლებიც მოკლეს. 6 ღვთისმსახური

3 0


თბილისის დაცემა 523-1921 წლები 25 ბრძოლა

1 0


საეკლესიო ახალი წელი 14(ძვ.სტ 1) სექტემბერია

1 0


დანელიების საგვარეულო ტექნოლოგია - ღვინის თაფლით დამუშავება მარტვილი

1 0


მებრძოლ უღმერთოთა კავშირი 1928-1947წწ 202 ათასი წევრი საქართველოში მუკი

2 1


ირაკლი გურამის ძე სამუშია 1976 ჩოხოსანი სოფ. ფშაფი გულრიფში აფხაზეთი

1 0


ირაკლი ოთარის ძე გოგოთიძე თუში მხედარი ალვანი მეფე ერეკლეს სიმბ. მხედარი

2 0


1759წელი მონებით ვაჭრობის აკრძალვა სოლომონ I (1735-1784) -ის მიერ

1 0


სიბრძნე გამონათქვამები

1 0


ანეგდოტი 7

1 0

 

საპატრიარქოს 25 მილიონის განკარგვის სია

1 0


რუის-ურბნისის კრების ძეგლწერა(დადგენილებები)

1 0


როლანდ აბულაძე 18 წლის მოიძია 31 მოგვარე სამხედრო პირი 1800-1920-იანი წლებში ცხინვალი სამაჩაბლო

2 0