საპატრიარქოს უწყებანი N24 6-19 აგვისტო 2009წ გვ.9

2 აგვისტოს, ხონისა და სამტრედიის მიტროპოლიტმა საბამ (გიგიბერიამ) სოფელ გორმაღალას წმინდა ილია თეზბიტელის სახელობის ტაძარში მიტრით დააჯილდოვა ამავე ტაძრის მღვდელმსახური, დეკანოზი დავით თოლორაია .

ფოტო და ინფორმაცია მოგვაწოდა თემო ჭახნაკიამ. (სამტრედიის გამოჩენილი ადამიანების მკვლევარი)

ქვაყუდის(გორმაღლის) ელია წინასწარმეტყველის ხის ჯვარგუმბათოვანი ტაძრის მშენებლობა ედემ ბოცვაძის ქტიტორობითა და არჩილ მინდიაშვილის არქიტექტორობით დაიწყო 1998 წელს და 1999 წელს გაიხსნა. ტაძრის მშენებლობას სერგო გოგიბერიძე ხელმძღვანელობდა. ტაძარი აგებულია წაბლის ხით. სვეტები მუხის არის. ტაძარი გადახურულია სპილენძით. საკურთხევლის ტრაპეზი ქვისგან გაკეთდა. ტაძრის დღესასწაული 2 აგვისტოს აღინიშნება. 1999 წლის 1 აგვისტოს მეუფე საბამ მღვდლად დაადგინა დეკანოზი დავითი(თოლორაია).

1886 წელს ქვაყუდეში ცხოვრობდა 967 ადამიანი, ხოლო 1903 წელს - 539.

2002 წლის აღწერით, ქვაყუდეში ცხოვრობდა 475 ადამიანი, ხოლო გორმაღალში - 210. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით გორმაღალში 420 ადამიანი ცხოვრობდა, ეს მონაცემი ალბათ სოფლების გაერთიანების შემდეგ.

ქვაყუდისა და გორმაღლის ტაძრებისა და მღვდლების ისტორია გამოკვლეული აქვს პროფესორ ედიშერ გვენეტაძეს.

გვენეტაძე ედიშერ. ოფეთის, წიაღობნის, ნოღის, ბარსაჯავახოს, დაფნარის, ქორეთისუბნის (ვაზისუბანი), ქვაყუდის (გორმაღალი), ტოლების, ჭოკნარის (ჭოგნარი), ნიგორზღვის ეკლესიების ისტორიიდან. 2016. გვ. 98–109.

ტაძრის ფოტო და ინფორმაცია მოგვაწოდა თემო ჭახნაკიამ. (სამტრედიის გამოჩენილი ადამიანების მკვლევარი)