სულ ვიზიტორი : 52186515
განთავსებული სტატია : 6915

მთავარი იუბილარი/ ხსენება

აფხაზეთი სამაჩბლო 1990წ-დან მებრძოლები ვეტერანები
აფხაზეთის ომი
ნუგზარ მიხანაშვილი 1956-92წწ გარდ. აფხაზეთში დ. გორი

182       ბეჭდვა

ნუგზარ მიხანაშვილი 1956-92წწ გარდ. აფხაზეთში დ. გორი

ნუგზარ მიხანაშვილი – (დ. 2 მაისი, 1956, გორი. — გ. 3 ნოემბერი, 1992).

განათლება – საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგროქიმიის ფაკულტეტი (1979).

სამუშაო გამოცდილება

ნიადაგმცოდნეობის და აგროქიმიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი.

მე-3 მოწვევის საქართველოს რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი (1992): საკომპენსაციო სიით, ბლოკი „ერთობა“. ავღანეთის ომის ვეტერანთა კავშირის წევრი, თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.


სურათზე ავღანელთა კავშირის მეთაურის პირველი მოადგილე, პარლამენტარი ნუგზარ მიხანაშვილია.

შრომის მისადგომებთან ის ავღანელთა 25–კაციან შენაერთს მეთაურობდა. მტრის ტყვიას ემსხვერპლა თუ შეცდომით თავისიანის ხელით დაიღუპა, ამას არსებითი მნიშვნელობა აღარ აქვს. ის წინა ხაზზე იბრძოდა და თავის ხუთ თანამებრძოლთან ერთად გმირულად დაიღუპა.

1992 წლის 4 ნოემბერს პარლამენტის პირველი სხდომა ჩატარდა. დეპუტატებმა წინა დღით დაღუპულ მიხანაშვილის სხოვნას, რომელიც ვერ მოესწრო პარლამენტში შესვლას, წუთიერი დუმილით პატივი მიაგეს.

ნუგზარ მიხანაშვილის ქვრივი მაია ბუჩუკური, ამ ტრაგედიის დროს მეორე შვილზე იყო ფეხმძიმედ. მეუღლის დაკრძალვის დღეს, 11 ნოემბერს, მას ვაჟი – პატარა ნუგზარი შეეძინა.

1992 წლის ოქტომბრის ბოლოს, ახალშენის პოზიციაზე მდგარმა სამმა მოხალისემ, საგუშაგო თვითნებურად მიატოვა და ერთ–ერთი მათგანი აფხაზებს ტყვედ ჩაბარდა. 3 ნოემბრის ღამეს, აღნიშნული მოხალისე შუბარადან გადმოსულ მტრის ნაწილებს წინ წამოუძღვა და ახალშენის ქართულ პოცზიციებზე მოწინაარმდეგემ შეუმჩნევლად შეაღწია. თითქმის ოთხი ათეული ქართველი მებრძოლიდან, მხოლოდ რამდენიმე კაცი გადარჩა. მალხაზ დოლიძე, რომელიც ადრევე გაიქცა შტაბისკენ, გზაში სატვირთო მანქანით მომავალ თანამებრძოლებს გადაეყარა. მომხდარი ამბავი შტაბს რაციით შეატყობინეს და დოლიძეც მათთან ერთად ისევ უკან გამოემართა. მოწინააღმდეგეს ამ დროისთვის უკვე დაკავებული ჰქონდა ახალშენის პოზიციები და ჩვენი ძალების ეს ჯგუფიც ალყაში მოაქცია. ბიჭებმა ბოლომდე იბრძოლეს, რა დროსაც ყველა მათგანი დაიღუპა.

ახალშენის ბარიერის (სოფელში არ შესულან) დაძლევის შემდეგ, მტერი შრომის მიმართულებით დაიძრა. მოწინააღმდეგის 350 კაციანი ჯარი, ძირითადად ჩეჩნებისგან და ყაბარდოელებისგან შედგებოდა (ოთხი შენაერთს წარმოადგენდა: ჩეჩნური ბატალიონი ბასაევის მეთაურობით, შარატინი, აფხაზურ – მოხაჯირული ჯგუფი და ყაბარდოელების ბატალიონი). ოთხი „ბმპ“–ის და ერთი „მტ –ლბ“–ის (მრავალფუნქციური ტრანსპორტიორი) თანხლებით. გეგმის თანახმად სიმაღლეზე მტერს სამი მხრიდან უნდა მიეტანა იერიში, თუმცა ბოლო მომენტში გეგმა შეცვალეს და შეტევა ერთი მიმართულებით განავითარეს.

შრომასთან მომხვდურს ჩვენი ძალები უკვე მომზადებულები დახვდნენ. ზურაბ ძამუაშვილის ტანკის ეკიპაჟმა მტრის მეწინავე ორი ბმპ ააფეთქა. რამდენიმე წუთში ჩვენებმა აფხაზებს კიდევ ორი ერთელი მძიმე ტექნიკა აუფეთქეს (მწყობრიდან გამოიყვანეს) და მოწინააღმდეგე ერთი ბმპ–ს ამარად დატოვეს. მათი პოზიციები იბომბებოდა გრადის და „მინამიოტის“ ტიპის დანადგარებიდან. მოქმედებდნენ სნაიპერებიც.

აი რას წერს თავის მოგონებებში ერთ–ერთი რუსი მოხალისე (სამაჩაბლოშიც იბრძოდა):

ქართველებმა ცეცხლი ყველა მხრიდან გაგვიხსნეს. მე სატვირთო მანქანის საბურავს ვიყავი ამოფარებული. ცხვირის გამოყოფაც კი შეუძლებელი იყო. სნაიპერმა მარტო ჩემი მიმართულებით 15 წუთის განმავლობაში 8 – 10 გასროლა განახორციელა. ანალოგიურ დღეში იყვნენ ჩემი თანამებრძოლებიც. მონაკვეთი არ დარჩენილა, რომ გრადს, „მინამიოტს“ და ტანკს არ დაემუშავებინა. ეს ჯოჯოხეთი სამი საათი გრძელდებოდა, რის შემდეგაც ქართველები კონტრშეტევაზე გადმოვიდნენ. ბრძოლებმა კიდევ ოთხი საათი გასტანა და საღამოს ექვსი საათისკენ მცირე ჯგუფებად (2 – 5 კაცი) დანაწევრებულებმა უკან დახევა დავიწყეთ. ბევრმა მიმდებარე ტყეს შეაფარა თავი და მხოლოდ მეორე–მესამე დღეს მოახერხეს საწყის პოზიციებზე დაბრუნება.

ამ ოპერაციის დროს ჩვენმა საბრძოლო ვერთფრენებმაც მიიღეს მონაწილეობა. ჯიმი მაისურაძის მი – 24 მა შეცდომით ჩვენსავე პოზიციაზე მიიტანა იერიში, რომელიც ბასაევის მებრძოლებს ახალი მიტოვებული ჰქონდათ. აფხაზური წყაროს ცნობით, ამ ინციდენტს „იმერელი ავღანელები“ ემსხვერპლენ (ექვსი ავღანელი დაიღუპა ამ ბრძოლების დროს და თუ ეს სიმართლეა, მაშინ ექვსი დაღუპული გამოდის). ქართული წყაროები კი 30 დაღუპულზე საუბრობენ, ოღონდ არა შრომის, არამედ ახალშენის პოზიციაზე. ახალშენში მართლაც დაიღუპა სამი ათეული ქართველი მებრძოლი, ოღონდ არა საჰაერო შეტევის დროს, არამედ მტრის ქვეითების თავდასხმის შედეგად. საქმე იმაშია რომ, მაისურაძემ კამანზეც (ახალშენის მოსაზღვრე სოფელი) მიიტანა იერიში (მცდარი ცნობა მიაწოდეს, რომ თითქოს ახალშენთან ერთად, აფხაზებს ეს სოფელიც აეღოთ), რა დროსაც ერთი ჩვენი მებრძოლი დაიჭრა. ალბათ ამიტომაც გავრცელდა ეს მცდარი ინფორმაცია. ამ სამწუხარო გაუგებრობამ ჩვენს ძალებში დაბნეულობა გამოიწვია და შეტევის მაღალ ტემპში შენარჩუნება ვეღარ მოხერხდა. მტერმა რათქმაუნდა ისარგებლა ამ გარემოებით და ამ ურთულესი მდგომარეობიდან, მართალია დიდი დანაკარგების ფასად, მაგრამ მაინც შეძლო თავის დაღწევა.

3 ნოემბრის ბრძოლებს მინიმუმ 48 – 49 ქართველი მებრძოლი ემსხვერპლა. არადა ჩვენი გენშტაბი 35 მებრძოლის დაღუპვის თაობაზე იუწყებოდა. დღესაც იგივე ციფრი სახელდება. ამ 35 კაცში სავარაუდოდ 6 ავღანელი და ახალშენის პოზიციაზე (შესაბამისად 29 კაცი) დაღუპულები იგულისხმებიან. ჩასაფრებაში მოყოლილ 13 – 14 (შესაძლოა 23 – 24 კაციც ყოფილიყო. სხვა წყაროში ეს ციფრი სახელდება) კაცზე არაფერია ნათქვამი. ასევე არაფერია ნათქვამი შრომასთან გამართული ბრძოლების დროს დაღუპულ მეომრებზე (ავღანელებს თუ არ ჩავთვლით). პრინციპში შესაძლოა სხვა მსხვერპლი არც ყოფილიყო, გამომდინარე იქიდან რომ, ჩვენს ძალებს შრომაში მომგებიანი პოზიციები ეკავათ.

დაღუპული ავღანელები: ნ. მიხანაშვილი, ვ. ბანეთიშვილი, ვ. სუვორიანი, კ. აბზიანიძე, ს. გრიგოლავა, ბ. ჟვანია.) თბილისში, ორხევის დასახლებაში, ორ ქუჩას ბანეთიშვილის და აბზიანიძის სახელები აქვთ მინიჭებული.

ახალშენში დაიღუპნენ თამაზ დოლიძე და არჩილ ამაღლობელი.

დოლიძე ჯავახიშვილის სახ. უნივერსიტეტის მეცნიერ–თანამშრომელი ( ფიზიკა – მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი) იყო. განათლებით თეორიტიკოსს, უცხოეთის ავტორიტეტულ ჟურნალებში არაერთი ნაშრომი ჰქონდა გამოქვეყნებული. კონფერენციებზეც ხშირად იღებდა მონაწილეობას. ბოლოს ვლადივოსტოკში (რუსეთი) გამართულ ბირთვული რეაქციების საერთაშორისო კონფერეციაზე იმყოფებოდა, სადაც მოხსენებით გამოვიდა და საყოველთაო მოწონებაც დაიმსახურა.

2013 წლიდან ვაკეში (ბაგებში) მ. დოლიძისა და ა. ამაღლობელის სახელობის ქუჩებია.

ახალშენში დაიღუპა საულ (ზური) ადეიშვილი.

2 ნოემბრის დღის ცხრა საათზე შტაბის უფროსს მოახსენა, რომ შუბარა–ახალშენის მიმართულებით შემოვლითი გზა იჭრებოდა. შტაბში ამ მოხსენებას დეზინფორმაცია უწოდეს და პოზიციაზე დაბრუნება უბრძანეს?!

ჩასაფრებაში დაიღუპნენ გივი ნოზაძე და მისი დეიდაშვილი (ვაჟა ?!)

ქვეყანაში არსებული მძიმე ეკონომიკური პირობების გამო, ისინი სამუშაოდ საბერძნეთში აპირებდნენ წასვლას. მაგრამ იმის გამო, რომ ქვეყანაში საომარი ვითარება კიდევ უფრო დამძიმდა, საბერძნეთის ნაცლად, ბიჭები აფხაზეთის გზას დაადგნენ.

დაღუპულთა შორის იყვნენ თეიმურაზ ძიძიგური და თამაზ ზოროიანიც.

ტექნიკას რაც შეეხება. ერთი „ბმპ“ დავკარგეთ, ერთიც დაგვიზიანეს. დაზიანდა ასევე ერთი ტანკი.

მტრის დანაკარგმა ჩვენი წყაროების მიხედვით – 200 კაცი შეადგინა. ეს ციფრი რათქმაუნდა გაზვიადებულია. იმავე რუს მოხალისეს თუ დავუჯერებთ, მათმა საერთო დანაკარგმა – 20 დაღუპული, 10 უგზოუკვლოდ დაკარგული და 80 დაჭრილი შეადგინა. თუმცა მისივე თანამებრძოლი გარიკ სანგულია (ისიც ყაბარდოელების ბატალიონში იბრძოდა) მხოლოდ მათ ბატალიონს 20–მდე დაღუპულს მიაწერს. არადა ჩეჩენთა ბატალიონმა ყველაზე მძიმე დანაკარგები განიცადა (პირველ ეშელონს სწორედ ისინი წარმოადგენდნენ). დანაკარგები ჰქონდათ შარატინის და აფხაზ – მოხაჯირების შენაერთებსაც (რუსი მოხალისე, ათონელი აფხაზების ერთი ჯგუფის განადგურებაზე საუბრობს).

აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს რომ, ოდნავ მოგვიანებით ჩვენმა ძალებმა ახალშენი–შრომის მიდამოებში გაწმენდითი სამუშაოები ჩაატარეს, რა დროსაც 30–მდე ბოევიკი იქნა განადგურებული (მათი დიდი ნაწილი ან უკვე მკვდარი იყო, ან სიკვდილის პირას იყო). ბევრი დაჭრილის გაყვანა ვერ მოახერხეს აფხაზებმა და ეს ბუნებრივიცაა. ასე რომ რეალურად მათმა დანაკარგმა 40 – 50 დაღუპული და 30–მდე უგზოუკვლოდ დაკარგული შეადგინა (ისინიც დაღუპულებს უნდა მივაწეროთ).

ტექნიკის სახით აფხაზებმა ოთხი „ბმპ“ და ერთი „მტ–ლბ“დაკარგეს. „ბმპ 04“ და „მტ–ლბ“ გაუნადგურდათ, სამი „ბმპ“კი ჩვენებმა ხელში ჩაიგდეს („N01“ სრულად გამართული. „N07“ და „N16“ დაზიანებული).

რაც შეეხება მოღალატე ქართველს. ის ჩვენმა ძალებმა ტყვედ აიყვანეს. სამხედრო საველე სასამართლომ, პოლკოვნიკ გ. ებიაშვილის თავჯდომარეობით, მას სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა, რომელიც იმავე წლის 9 ნოემბერს, სისრულეში იქნა მოყვანილი!

წყარო ლაშა სირანაშვილი



ატვირთვა დავით ფეიქრიშვილი 08.03.2021





სამაჩაბლო 2008 გარდაცვლილ მებრძოლთა სია ფოტომასალით რეგიონის, ქალაქის, სოფლის მიხედვით.

1 0


შინაგან საქმეთა სამინისტრო რედ. ირმა ირემაძე

1 0


II საარმიო კორპუსი ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა პირველი ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 1


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა მე-2 ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

2 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა მე-3 ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა მე-5 ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა მე-6 ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა მე-7 ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა მე-8 ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 23-ე ბრიგადა `ცხუმი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსის 23-ე მოტომსროლელი ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


ბატალიონი "მონადირე" 20 მებრძოლის სია რედ. ირმა ირემაძე *

1 0


სოხუმის მოტომსროლელი ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე *

1 0


გაგრის ბატალიონი აფხ.1992-93წწ რედ. ირმა ირემაძე *

1 0


ლესელიძის ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


აფხაზეთის სამხედრო პოლიცია 81 მებრძოლი რედ. ირმა ირემაძე *

1 0


აფხაზეთის ა/რ საინფ.-სადაზვერვო სამსახური რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 24-ე ბრიგადა 250-ე ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 24-ე ბრიგადა 247-ე ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


მე-2 საარმიო კორპუსი 24-ე ბრიგადა 246-ე ბატალიონი რედ. ირმა ირემაძე

1 0


აფხაზეთის ომი


გამოგვიგზავნეთ თქვენი ქალაქის სოფლის გამოჩენილი ადამიანები ავტვირთავთ თქვენი სახელით

1 1


ერეკლე მეფის 300 წლისთავი 7 ნოემბერი 2020 მსვლელობის მონაწილეთა სია თელავი მცხეთა

1 1


ქალიშვილების და ჭაბუკების ხარკად აკრძალვა 1774 წელი ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის 23-ე მუხლი

1 0


შეიძლება დაგაინტერესოთ ნიმუში

1 0


საოჯახო წიგნის შექმნის რეკომენდაცია, ელექტრონული ნიმუში

1 0


გურიის რესპუბლიკა, გურიის მხვნელ-მთესველთა რესპუბლიკა 1905-1906 წლები

1 0


ერეკლე მეორე (1720-1798) 300 წელი დაბადებიდან ბრძოლების სია

1 0


ვინ იყვნენ საქართველოს ეკლესიის საჭეთმპყრობელები, რომლებიც მოკლეს. 6 ღვთისმსახური

3 0


თბილისის დაცემა 523-1921 წლები 25 ბრძოლა

1 0


აფხაზეთის ომის ზუსტი ქრონიკა 14 აგვისტო 1992 30 სექტემბერი 1993 წელი

1 0


საეკლესიო ახალი წელი 14(ძვ.სტ 1) სექტემბერია

1 0


დანელიების საგვარეულო ტექნოლოგია - ღვინის თაფლით დამუშავება მარტვილი

1 0


ირაკლი ოთარის ძე გოგოთიძე თუში მხედარი ალვანი მეფე ერეკლეს სიმბ. მხედარი

2 0


1759წელი მონებით ვაჭრობის აკრძალვა სოლომონ I (1735-1784) -ის მიერ

1 0


სიბრძნე გამონათქვამები

1 0


ანეგდოტი 7

1 0

 

საპატრიარქოს 25 მილიონის განკარგვის სია

1 0


რუის-ურბნისის კრების ძეგლწერა(დადგენილებები)

1 0


როლანდ აბულაძე 18 წლის მოიძია 31 მოგვარე სამხედრო პირი 1800-1920-იანი წლებში ცხინვალი სამაჩაბლო

2 0


კინდღის ბრძოლა ზურაბ მახარაძე – 01/06/1993 გადარჩენილი არტილერისტი ლალი ცერაძე სგან

1 0